Anasayfa › Teknik SEO
Teknik Seo
Teknik SEO, Google’ın siteyi taramasını ve güvenli bağlantı ayarlarını düzenler: XML site haritasındaki son değişiklik tarihinin gerçek güncellemelerle uyumlu tutulması, Googlebot’un bir sayfanın ne kadarını okuduğu, tarayıcıyı her zaman HTTPS kullanmaya yönlendiren HSTS güvenlik başlığı ve Search Console’daki “Düzeltmeyi doğrula” sürecinin işleyişi.
Teknik SEO Site Haritasındaki Son Değişiklik Tarihini Nasıl Doğru Tutar?
XML site haritası, dizine eklenmesini istediğiniz adresleri Google’a liste hâlinde bildiren dosyadır. Listedeki her adresin yanında, o sayfanın en son ne zaman değiştirildiğini gösteren bir tarih bulunabilir. Google bu tarihi, hangi sayfayı ne zaman yeniden taraması gerektiğine karar verirken bir işaret olarak kullanır. Teknik SEO çalışmasında bu tarihin sayfadaki gerçek değişiklikle örtüşüp örtüşmediğini denetler, örtüşmeyen adresleri düzeltiriz.
Google’ın site haritası belgesine göre bu tarih, tutarlı biçimde doğru olduğu ve sayfayla karşılaştırılarak doğrulanabildiği sürece kullanılır. Tarih çoğu zaman gerçeği yansıtmıyorsa Google onu hesaba katmayabilir. Aynı belge, site haritasına yazılan öncelik ve değişme sıklığı değerlerini Google’ın okumadığını da belirtir. Böylece site haritasında doğru tutulması gereken zaman bilgisi yalnızca son değişiklik tarihi olarak kalır.
Google’a göre tarih, sayfadaki anlamlı son güncellemeyi göstermelidir. Ana metnin yenilenmesi, yapılandırılmış verinin değişmesi ve sayfadaki bağlantıların güncellenmesi bu kapsama girer. Alt bilgideki telif yılının değişmesi ise anlamlı güncelleme sayılmaz. Biz aynı ölçüyü kenar çubuğundaki son yazılar listesine ve yorum sayısına da uygularız. Bu küçük değişikliklerden sonra site haritasındaki tarih olduğu yerde bırakılır ve yalnızca içerik değiştiğinde ilerler.
Tarihi bozan hataların çoğu otomatik işlemlerden doğar. Bazı eklentiler site haritasını her oluşturduğunda bütün adreslere o günün tarihini yazar. Toplu ayar değişikliği ya da içerik aktarımı, metni değişmeyen çok sayıda sayfanın kaydını yeniler. Veritabanını düzenleyen bir temizlik aracı da kayıtların değiştirilme bilgisini güncelleyebilir. Sonuçta listedeki tarihler aynı güne toplanır ve gerçekten değişen sayfalar ötekilerden ayrılamaz.
Denetimde site haritasından seçtiğimiz sayfaları açar, listedeki tarihi sayfanın içeriğiyle karşılaştırırız. Sayfada görünen güncelleme tarihi ile yapılandırılmış verideki değiştirilme tarihi de aynı günü göstermelidir. Uyuşmazlığın kaynağını WordPress’in yazı kayıtlarında, site haritasını üreten eklentinin ayarlarında ve önbellek eklentisinde ararız. Ücretsiz görünürlük incelemesinde de site haritasından seçilen birkaç adresin tarihi bu yolla kontrol edilir ve sonuç görünürlük raporuna yazılır.
Düzeltme yayına alındıktan sonra site haritası, Search Console’daki Site haritaları raporundan yeniden gönderilir. Rapor, dosyanın en son ne zaman okunduğunu ve içinde kaç adres bulunduğunu gösterir. Google eski bildirim adresini kullanımdan kaldırdığı için site haritası bu rapordan ve robots.txt dosyasındaki site haritası satırından duyurulur. Düzeltilen adreslerin sonraki taramaları da URL Denetimi aracıyla adres adres izlenir.
Googlebot Bir Sayfanın Ne Kadarını Okur?
Googlebot, Google’ın sayfaları indirip okuyan tarayıcı programıdır. Bir adresi istediğinde sunucudan ilk olarak sayfanın HTML belgesini alır ve okumaya buradan başlar. HTML belgesi, sayfadaki metni, başlıkları ve bağlantıları taşıyan ana dosyadır. Google’ın tarayıcı belgesine göre Googlebot bu dosyanın yalnızca belli bir boyuta kadar olan bölümünü okur. Teknik SEO denetiminde sayfalarınızın bu sınırla arasındaki mesafeyi ölçeriz.
Sınıra ulaşıldığında Googlebot dosyanın geri kalanını indirmeyi bırakır. Dizine ekleme için yalnızca okunan bölüm kullanılır; sınırın ötesine düşen metin ve bağlantılar Google’a ulaşmaz. Belgeye göre sınır, dosyanın sıkıştırılmamış hâline uygulanır. Sunucunun dosyayı sıkıştırarak göndermesi bu ölçüyü değiştirmez. Sınırın değeri zaman içinde güncellenebildiği için güncel rakamı her denetimde Google’ın belgesinden okur, ölçümü ona göre yaparız.
Sayfanın kullandığı stil dosyaları, JavaScript dosyaları ve görseller ayrı istekle ve kendi adresinden indirilir. Belgeye göre bu dosyaların her birine aynı sınır ayrıca uygulanır; HTML belgesinin boyutuna eklenmezler. Boyut sorunu çoğunlukla bu dosyalar HTML’in içine gömüldüğünde başlar. Metne çevrilerek sayfaya yazılan görseller, sayfaya satır satır eklenen uzun betikler ve stil kodları ana dosyanın boyutunu hızla büyütür.
Googlebot sayfayı indirdikten sonra JavaScript’i çalıştırarak işler; bu adıma oluşturma denir. Sonradan yüklenen metin, oluşturma başarıyla tamamlanırsa okunur. Sayfa açıldıktan sonra Googlebot düğmelere basmaz, sekmelere tıklamaz ve kaydırma hareketi yapmaz. Bu yüzden yalnızca tıklamayla sunucudan çağrılan bir metin okunmaz. Sekme ya da açılır kutu içindeki metin ise HTML belgesinde baştan yer alıyorsa ziyaretçi açmasa da okunur.
Ölçüm için URL Denetimi aracında Taranan sayfayı görüntüle bölümünü açarız. Burada Google’ın aldığı HTML görünür; metnin sonunda sayfanın son bölümünün ve alt bilginin bulunup bulunmadığına bakarız. Chrome geliştirici araçlarının Ağ sekmesi de belgenin sıkıştırılmamış boyutunu, ağ üzerinden aktarılan boyutla yan yana verir. İki ölçüm birlikte, sayfa oluşturucuların ürettiği uzun kodun belgeyi ne kadar büyüttüğünü gösterir.
Boyut sınıra yaklaşıyorsa önce gömülü görseller ayrı dosyalara çıkarılır ve sayfaya bağlantıyla eklenir. Uzun betik ve stil kodları ortak dosyalara taşınır; tarayıcı bu dosyaları bir kez indirip önbellekte tutar. Mobil ve masaüstü için ayrı ayrı yazılmış menüler teke indirilir. Ana metin, başlıklar ve iç bağlantılar belgenin başına yakın kalır ve okunan bölümün içinde durur.
HTTPS’e Zorlayan Güvenlik Başlığı (HSTS) Ne Sağlar?
HTTPS, tarayıcı ile sunucu arasındaki bağlantının şifrelendiği iletişim biçimidir. Çoğu sitede şifresiz adres, 301 yönlendirmesiyle güvenli adrese gönderilir. Ancak yönlendirmeden önceki ilk istek yine şifresiz yola çıkar. HSTS bu açığı kapatan bir güvenlik başlığıdır; sunucunun sayfayla birlikte gönderdiği, ekranda görünmeyen bir talimattır. Teknik SEO kurulumunda bu talimatı sertifika ve içerik kontrolleri bittikten sonra etkinleştiririz.
Tarayıcı bu talimatı siteye yapılan ilk güvenli ziyarette alır ve sunucunun belirttiği süre boyunca hatırlar. Bu süre içinde ziyaretçi adresi şifresiz biçimde yazsa ya da eski bir bağlantıya tıklasa da tarayıcı isteği kendisi güvenli adrese çevirir. İstek sunucuya hiç şifresiz gitmez. Böylece aynı kablosuz ağa bağlı biri, bağlantıyı şifresiz sürüme düşürerek formlarla gönderilen bilgileri okuyamaz.
HSTS etkin olan bir alan adında tarayıcı sertifika hatası görürse ziyaretçinin uyarıyı geçip siteye girmesine izin vermez. Bu kural güvenliği artırır; ancak sertifikanın yenilenmesi aksadığında site, talimatı almış bütün tarayıcılara kapanır. Bu nedenle etkinleştirmeden önce sertifikanın kendiliğinden yenilendiğini ve bitiş tarihinin izlendiğini kontrol ederiz. Yenilemenin başarısız olduğu durumda uyarı e-postasının hangi adrese gittiği de belirlenir.
Talimatın kapsamı iki ayarla belirlenir: geçerlilik süresi ve alt alan adlarını içerip içermediği. Alt alan adlarını kapsayan ayarda, alan adına bağlı her alt adreste geçerli sertifika bulunmalıdır. Kurulumda kısa bir geçerlilik süresiyle başlar, birkaç hafta sorun çıkmazsa süreyi adım adım uzatırız. Güvenli sayfaya şifresiz adresten çağrılan görsel ya da betik, yani karışık içerik, bu aşamadan önce temizlenir.
Tarayıcıların içinde hazır gelen bir HSTS ön yükleme listesi de vardır. Bu listedeki alan adları ilk ziyaret dâhil her seferinde güvenli bağlantıyla açılır. Listeye girmek için alt alan adlarını kapsayan uzun süreli bir ayar ve ayrı bir başvuru gerekir. Listeden çıkmak ise tarayıcıların yeni sürümlerini beklemeyi gerektirir. Bu adım bütün alt adresler hazır olduğunda atılır.
Google’ın HTTPS hakkındaki belgesi, HTTPS kullanan sitelerin HSTS’yi desteklemesini önerir. Bir sayfanın hem şifresiz hem güvenli sürümü açılabiliyorsa Google kanonik adres olarak çoğunlukla güvenli sürümü seçer. HSTS ayrı bir sıralama işareti olarak anılmaz; sağladığı şey, ziyaretçinin her seferinde güvenli sürüme ulaşmasıdır. Kurulumu Chrome geliştirici araçlarının Ağ sekmesinde, sayfa isteğine sunucunun verdiği yanıt bilgilerine bakarak doğrularız.
Search Console’da “Düzeltmeyi Doğrula” Süreci Nasıl İşler?
Search Console’daki Sayfa dizine ekleme raporu ve geliştirme raporları, sitede bulunan sorunları türlerine göre gruplar. Her sorun türünün ayrıntı sayfasında etkilenen adreslerin listesi ve Düzeltmeyi doğrula düğmesi yer alır. Bu düğme, sorunu giderdiğinizi Google’a bildirir ve o gruptaki adreslerin yeniden kontrol edilmesini başlatır. Teknik SEO çalışmasında düğmeye, sorunun nedeni grubun tamamında giderildikten sonra basarız.
Doğrulama başladığında Google, o sorunla listelenen adresleri yeniden tarama sırasına alır. Süre, gruptaki adres sayısına ve sitenin ne sıklıkla tarandığına bağlıdır; birkaç günden birkaç haftaya uzayabilir. Bu sürede düzeltilen sayfalar yeniden değiştirilmez. Yeniden kontrolde sorunun hâlâ sürdüğü adresler bulunursa doğrulama başarısız sayılabilir. Süreç geçerek ya da başarısız olarak bittiğinde Search Console, mülkün sahiplerine ve yetkili kullanıcılarına sonucu e-postayla bildirir.
Doğrulama ayrıntıları sayfası, sorun türünün ayrıntısından açılır ve sürecin hangi aşamada olduğunu gösterir. Kontrolün sürdüğü, kontrol edilen adreslerde sorunun görülmediği, bütün adreslerin geçtiği ve doğrulamanın başarısız olduğu durumlar ayrı adlarla yazılır. Aynı sayfada doğrulamanın başladığı tarih ve her adresin kendi durumu da listelenir. Geçen, sorunu süren ve henüz kontrol edilmemiş adresler bu listede birbirinden ayrı görünür.
Düğmeye basmadan önce sorunun nedenini tek adreste değil, gruptaki bütün adreslerde gideririz. Gruptan birkaç adresi URL Denetimi aracında açar, Canlı URL’yi test et seçeneğiyle Google’ın sayfayı şu anda nasıl gördüğüne bakarız. Canlı test denenen bütün adreslerde sorunun bittiğini gösterdiğinde doğrulama başlatılır. Eksik bir düzeltmeyle başlatılan doğrulama çoğunlukla başarısız olur ve süreç baştan açılmak zorunda kalır.
Core Web Vitals raporunda doğrulama daha uzun sürer. Bu rapor, gerçek Chrome kullanıcılarından toplanan saha verisine dayanır ve düzeltmeden sonraki yeni ölçümlerin birikmesi zaman alır. Doğrulama başarısız olduğunda ayrıntı sayfası sorunu süren adresleri listeler. Bu adresler tek tek incelenir, kalan neden giderilir ve doğrulama yeniden başlatılır. Başarısız bir doğrulamanın ardından ayrıntı sayfasında yeni doğrulama başlatma seçeneği görünür.
Doğrulamanın geçmesi, belirtilen sorunun kontrol edilen adreslerde artık görülmediğini gösterir. Sayfanın sıralamasında bir değişiklik anlamı taşımaz; dizine ekleme ve sıralama kararlarını Google ayrıca verir. Teknik SEO hizmetinde başlattığımız her doğrulamayı, ilgili düzeltmeyle birlikte aylık iş listesine yazarız. Ay sonunda hazırlanan aylık raporda sorun türü, doğrulamanın başladığı gün ve geçen ya da kalan adres sayısı yer alır.
Site haritamdaki bütün sayfalar aynı güncelleme tarihini gösteriyor; bunu nasıl düzeltirim?
Önce tarihi neyin ürettiğini bulun. Site haritasını oluşturan eklentinin ayarlarında, tarihi her oluşturmada yenileyen bir seçenek olup olmadığına bakın. Ardından önbellek eklentisinin site haritasının eski bir kopyasını sunup sunmadığını kontrol edin. Düzeltmeden sonra birkaç adresi açın ve tarihlerin yazıların son düzenlendiği günle uyuştuğunu görün.
Sayfamın HTML belgesinin boyutunu kendim nasıl ölçebilirim?
Sayfayı Chrome’da açın, sağ tıklayıp İncele’yi seçin ve Ağ sekmesine geçin. Sayfayı yenilediğinizde listenin ilk satırı HTML belgesidir. Ayarlardan büyük istek satırlarını açarsanız Boyut sütununda, aktarılan boyutun altında sıkıştırılmamış boyut da görünür. Google’ın tarayıcı belgesindeki sınırla bu ikinci değeri karşılaştırın.
HSTS’yi açtıktan sonra vazgeçersem ne yapmam gerekir?
Talimatın süresini sıfıra indiren ayarı yayına alın ve HTTPS’i açık tutun. Tarayıcılar bu ayarı bir sonraki güvenli ziyarette alır ve kaydı siler. Siteye bir daha girmeyen tarayıcılar ise eski süre dolana kadar güvenli bağlantı ister. Alan adınız ön yükleme listesindeyse listeden çıkma başvurusunu ayrıca yapmanız gerekir.
Düzeltmeyi doğrula düğmesine bastım, ama süreç haftalardır bitmedi; ne yapmalıyım?
Süreç kendiliğinden ilerler; adres sayısı çoksa ve site seyrek taranıyorsa kontrol uzar. Bu sırada doğrulama ayrıntıları sayfasında adreslerin durumuna bakın. Sorunu süren adresler görünüyorsa onları URL Denetimi aracında canlı test ederek nedeni bulun ve giderin. Düzeltme tamamsa bu aşamada ayrıca bir işlem yapmanız gerekmez.